Als moeder van twee zoons mag ik me al enkele jaren ervaringsdeskundige noemen. Bovendien groeide ik als meisje op tussen enkel buurjongens en met een broer. Vergelijkingsmateriaal in de vorm van dochters of zussen heb ik niet. Dus een boekje lezen met de titel Zoons! Handleiding voor moeders wilde ik wel. Daar kon ik vast wel wat van opsteken voor het dagelijks gebruik.
De achterflap beloofde heel wat. ‘Je leert alles wat een moeder van jongens weten moet. Van een workshop pissebedden als huisdier houden en explosieven maken, tot interviews met deskundigen over de werking van het jongensbrein.’ En het moet gezegd worden. Er staan inderdaad dingen in die je als moeder dagelijks meemaakt en waar je verwondert naar kijkt. Nu snap ik bijvoorbeeld dat als mijn zoons ’s ochtends elkaar een stomp verkopen op de deurmat vlak voordat we naar school gaan, ze elkaar eigenlijk proberen te vertellen ‘jij bent aardig’. Dat hoef ik dus niet meer te corrigeren. Die kennis is mooi meegenomen. Of dat als ze elkaar voor de zoveelste keer doodschieten al rennend door het huis, ze eigenlijk een rollenspel spelen waarbij hun fantasie ontwikkeld wordt terwijl ze uitrazen na een dag stilzitten op school. Noodzakelijk dus en de les is niet meer corrigeren.
Toen ik begon aan het boekje wist ik niet dat het geschreven is door een vader die ons moeders verteld hoe het is. Maar de toon van de eerste hoofdstukken irriteerde me wel. Op een roze pagina met hartjes wordt de ideale moeder beschreven. De ‘super mom’ die klaar zit met thee, koekjes, alles schoonmaakt wat vies wordt zonder te oordelen en die altijd een taart in de oven heeft. Een beeld waar ik me absoluut niet in herken en waar ik me ook niet in wil herkennen. En ook als dit beeld ironisch bedoeld is, slaat het de plank bij mij in ieder geval mis. En op de volgende pagina’s wordt gelijk al weer het schuldgevoel uit de kast gehaald dat moeders zouden hebben omdat ze al dan niet werken. Wederom slaat de auteur de verkeerde toon aan en duwt moeders in een hoek waar we al sinds de Tweede Feministische Golf proberen uit te komen? Het is jammer dat de schrijver denkt het boek zo te moeten beginnen omdat vooral de interviews met deskundigen wel een genuanceerd beeld geven en veel wetenswaardigheden bevatten. Maar dan moet je wel doorlezen om tot die kennis door te dringen.
Kortom Zoons! Handleiding voor moeders is een boekje met twee gezichten. Enerzijds heel nuttig met goede en praktische informatie over het gedrag van jongens waar zelfs een ervaringsdeskundige nog veel van kan leren. Bovendien speels vormgegeven met foto’s uit de jaren zeventig. Anderzijds weer zo’n typisch boek waarin je het als moeder nooit goed kunt doen, al dan niet serieus bedoeld. Maar als je dit vooraf weet en je verwachtingen niet te hooggespannen zijn, dan is het een leuk boekje waar je tips kunt uithalen in de dagelijkse omgang met je zoon(s). Nooit meer een knuffel op het schoolplein en altijd een high five vanaf nu.
Zoons!
Handleiding voor moeders
Gerard Janssen
Uitgeverij Snor, 2009
ISBN 978 90 79961 01 6