look great, do good, work smart, live well, feel loved

Denken vrouwen anders dan mannen? Bestaat er zoiets als een vrouwelijke filosofie? In Zij Denkt dus Zij Bestaat laten 15 filosofes vanuit hun ervaring, kennis en specialisatie hun licht schijnen over het denken van vrouwen. Vijftien filosofes, dat betekent 15 verschillende invalshoeken en dat is ook meteen wat het boek interessant maakt. Ik heb er van gesmuld.

Wat te denken van Heleen Dupuis. Volgens wie de historische achterstelling van vrouwen te verklaren is uit angst van mannen voor vrouwen. Hun evidente fysieke kracht en hun grotere agressie gebruik(t)en mannen om de biologische, maar ook de potentiële mentale superioriteit van vrouwen te neutraliseren. Haar essay heeft wel een hoog ‘vrouwen-zijn-de-betere-sekse' gehalte wat ik niet meer van nu vind want een scherpe biologische splitsing is te beperkt. Mannen en vrouwen vullen elkaar aan. Toch kan ik me helemaal vinden in haar opmerking dat de 2e feministische golf, hoe belangrijk ook, de plank heeft misgeslagen door te zwaar in te zetten op de gelijkheid van mannen en vrouwen.

Mannen leven hun leven alsof ze de lopende band aflopen. Vrouwen hebben een groter verlangen naar het onverwachte volgens Marli Huijer. Is het feit dat vrouwen zich meer op het nieuwe en onverwachtse richten te verklaren doordat vrouwen en mannen in verschillende tijdsculturen worden gesocialiseerd? Vrouwen hebben meer - open einde - tijden (liefhebben, opvoeden maar ook de vrouwelijke tijden van menstruatie en zwangerschap) en zijn doordat ze meer tijd besteden aan de opvoeding van kinderen minder bezig met de (eigen) eindigheid en hebben meer oog voor een nieuw begin?

Ook het essay van Stine Jensen over het fenomeen van de vrouw als side-kick wil ik even noemen. Anders zijn is niet een vaststaand gegeven maar wordt door de situatie bepaald zoals ze terecht opmerkt. Vrouwelijke filosofen zijn nog steeds een ‘exotische diersoort' in het hoofdprogramma van conservatieve (mannelijke) filosofen. En dat geldt niet alleen voor vrouwelijke filosofen maar ook voor vrouwen in zijn algemeenheid. Zet de tv aan en je wordt er mee doodgegooid, de vrouwelijke sidekick. die aan de zijlijn mag meespelen en mag glimlachen naar de (mannelijke) hoofdact. Al heb ik het idee dat het de laatste tijd beter is maar dat is misschien de optimist in mij.

Ik noem er nu drie maar zo staan er nog meer interessante essays in het boek. Vrouwen uit hun kooi, zoals Nelleke Noordervliet treffend verwoord in het voorwoord. Ze lopen vrij en trots rond. Als we dat in de echte wereld nou ook eens doen, zou ik er aan toe willen voegen.

Titel: Zij denkt dus zij bestaat, Over vrouwen, mannen en denken;
15 essays van vrouwelijke filosofen. Samengesteld door Manon Duintjer en met een voorwoord van Nelleke Noordervliet

Uitgever: Ambo, 2008

ISBN: 978 90 263 2132 0