Worden vrouwen gediscrimineerd tijdens hun weg naar de top? Al enkele jaren wordt hierover een hevige discussie gevoerd, waar nu ook journaliste Jessica de Jong met haar recent verschenen boek Vrouwen Zijn Gelijk aan Mannen (Behalve in de Directiekamer) aan deelneemt.
De Jong verbaast zich er over dat vooral mannen de besluiten nemen in de top van het bedrijfsleven, vrouwen zijn er veruit in de minderheid. De Jong zoekt het antwoord in diverse studies, gesprekken met deskundigen en met vrouwen die de top wel bereikt hebben.
De Jong staat met Vrouwen Zijn Gelijk aan Mannen (Behalve in de Directiekamer) lijnrecht tegenover Marike Stellinga (Mythe van het Glazen Plafond, 2009). Stellinga beweerde dat het beperkte aantal vrouwen aan de top aan het gebrek aan ambitie van vrouwen zou liggen en dat ongelijke promotiekansen niet bestaan. Volgens De Jong is er echter wel sprake van een belemmering en die wordt in haar ogen met name veroorzaakt door negatieve stereotypering van vrouwen. Vrouwen zouden niet beschikken over leiderschapskwaliteiten en zouden het slachtoffer zijn van onbewuste uitsluitingmechanismen.
Zo haalt De Jong een onderzoek van Deschacht naar het glazen plafond in België aan. Volgens Deschacht bestaat er wel degelijk een sociale norm die vrouwen benadeelt: vrouwen hebben geen autoriteit en kunnen geen autoriteit uitoefenen. Kortom, vrouwen worden onbewust gediscrimineerd. De Jong is dan ook voor het invoeren van een quotum dat vrouwen stimuleert en helpt om hogerop te komen.
In Nederland zou er volgens De Jong maar weinig aandacht zijn voor het ‘topvrouwenprobleem'. De vraag is niet of anderen het daar mee eens zijn, maar of anderen wel een probleem zien. Want hoewel De Jong bepaalde onbelichte zaken in het daglicht stelt, kan de lezer zich tegelijkertijd afvragen of dat wel echte feiten zijn. Zijn ze niet een beetje te veel ingekleurd door De Jong's mening? Overtuigen doet het boek daarom niet.
Ook kijkt De Jong in haar boek naar het diversiteitbeleid van diverse grote bedrijven, hoe zijn daar de leidinggevende functies verdeeld over mannen en vrouwen? Niet ieder bedrijf is bereid haar vragen uitgebreid te beantwoorden. En Shell stelt terecht de vraag: wat is een topvrouw? Dat is geen abstract begrip, maar kan verschillende interpretaties hebben. Onder de bevolking leeft het probleem ook niet volgens De Jong. Bij de commissie gelijke behandeling komen nauwelijks klachten over discriminatie binnen.
De Jong heeft het idee dat zij het al door heeft, maar de rest nog niet, zo schrijft ze: "Mensen hebben niet door dat er iets ernstigs aan de hand is." (p. 70). Desondanks biedt haar boek, ook voor de grootste criticus, genoeg stof tot nadenken over het wel of niet bestaan van het glazen plafond en geeft zeker weer een nieuwe impuls aan de nog steeds voortdurende discussie.
Vrouwen Zijn Gelijk Aan Mannen (Behalve in de Directiekamer)
Jessica de Jong
Uitgeverij Conserve, 2011, 150 p.
ISBN 978 90 5429 309 5
Actie: geen portokosten
Als je het boek bestelt via www.conserve.nl en aangeeft dat je via FemaleFactor komt hoef je geen portokosten te betalen en krijg je 2,50 euro korting.
Anja Beerepoot