Heb jij je weleens in bepaalde situaties gezeten die voor jou (erg) spanningsvol waren? Bijvoorbeeld een sollicitatie, een uitslag van een examen, een beoordeling op het werk, gaat je relatie wel of niet door, gaat het gesprek met je ex-man/vrouw wel goed, doen je kinderen het goed bij de uitvoering? Genoeg situaties die spanning bij je op kunnen roepen.
Wat is spanning?
"Spanning wordt als term gehanteerd voor incidentele verstoringen van het evenwicht in belasting en belastbaarheid waarbij door rust en ontspanning een terugkeer naar het evenwicht volgt. Een gezonde spanning is goed omdat de prestaties hierdoor verhoogd worden. Wordt de spanning te hoog dan verminderen de prestaties. Als deze spanningen permanente verstoringen van het evenwicht worden is sprake van stress, men spreekt dan van chronische spanning.
Bij stress is er sprake van een langdurig verstoorde balans tussen de eisen van de omgeving (of die de persoon aan zichzelf stelt) en de vaardigheden en capaciteiten van het individu. Bij stress heeft het individu het gevoel niet langer opgewassen te zijn tegen een situatie. De beleving is van meer dreigende aard. De balans tussen belasting en belastbaarheid wordt nu langdurig ernstig verstoord. De persoon ervaart geruime tijd dat hij onvoldoende opgewassen is tegen de aan hem gestelde eisen. Langdurige overmatige stress kan, behalve somatische symptomen (hartkloppingen), gedragssymptomen (slaapproblemen), psychologische symptomen (onzekerheid) en depressie, leiden tot burnout".
(Bron: Stresspreventie Drs. M.J.A. Paffen)
Gezien het bovenstaande is een ongezonde dosis spanning niet niks. Al helemaal niet als deze spanning structureel van aard is. Structurele spanning zorgt ook voor een structurele spanning in je spieren (nek, schouders of eventueel andere plekken), een structurele onbalans in je hormoonregulatie en een afname van je immuunsysteem.
Spanning en stress is dé reactie om stil te staan bij wat je doet en wat die spanning en stress je te vertellen hebben. Die spanning is een signaal dat je ergens mee bezig bent wat niet goed voor je is, of dat je op zo'n manier naar die situatie kijkt die niet goed voor je is.
Situaties zijn zoals ze zijn. Ze zijn niet goed of niet slecht (er vanuit gaande dat je met gezond verstand situaties bekijkt). Alleen wij maken een situaties leuk, vervelend goed of slecht.
Stel je hebt een beoordeling op je werk. Je weet het al voor een paar weken en gedurende die paar weken ben je gespannen; je weet niet hoe je beoordeeld wordt, je hebt geen idee of je prestaties als goed beoordeeld worden. Je bent gespannen en onzeker over wat er komen gaat. Je bent al een paar weken bezig met een situatie in de toekomst (en die dus niet in het hier en nu speelt). En dan...wordt de lang verwachte beoordeling verzet omdat de baas onverwacht niet kan. En dan heb je weer een week van spanning.
Waar komt die spanning nu vandaan? In dit geval komt de spanning (uiteraard) uit de persoon zelf. Onzekerheid zorgt ervoor dat de beoordeling van de baas als heel zwaar wordt ingeschat. De persoon is niet zeker van zijn presteren en laat zijn waardeoordeel over zichzelf afhangen van een ander persoon. Logisch dat die persoon dan gespannen is. Gevolg is dat die persoon een situatie in de toekomst zijn huidige gemoedstoestand laat bepalen en een ander de macht geeft over zijn eigen stemming en gevoel.
Door bewust bezig te zijn met jezelf, zeker te zijn van wat je doet en overtuigd te zijn van jezelf, heb je al die spanning niet.
Spanning is dus niet situationeel afhankelijk maar persoonsafhankelijk. Je kiest er voor om een situatie of een persoon de macht te geven over jouw gemoedstoestand. Jouw stemming wordt bepaald door jouw eigen gedachten. Jouw spanning en stress wordt dus ook bepaald door jouw eigen gedachten.
Als je spanning of stress ervaart, waar komt die spanning dan vandaan? Wat zegt jouw spanning over jou? Is de spanning terecht en functioneel? Of neemt de spanning de overhand? Zo ja, wat zou je dan kunnen doen om jouw eigen gevoelens zelf te kunnen controleren?
Allereerst: wordt je bewust van de gedachten die je spanning veroorzaken;
Ten tweede: bepaal of je gedachten terecht en functioneel zijn;
Ten derde: ga terug naar een situatie in het verleden waarbij je je heel zelfverzekerd voelde en overtuigd was van jezelf. Voel die gevoelens, observeer je gedachten en ervaar het verschil. Als je geen situatie voor de geest kan halen, bedenk dan hoe het zou zijn en voelen als je heel zelfverzekerd bent. Hoe is je houding, je ademhaling, je manier van praten en je stemming dan?
Ten slotte: Als je in een zelfverzekerde staat bent, verplaats je dan in je huidige situatie en ervaar hoe je huidige situatie nu aanvoelt. Net zo erg, of stukken beter?
De situatie bepaalt niet hoe jij je voelt, jij bepaalt hoe jij je voelt.
Met vriendelijke groet,
Carmen