look great, do good, work smart, live well, feel loved

Al jaren volg ik haar weblog en vlak voor de jaarwisseling kon ik haar telefonisch interviewen. Het was een gezellig gesprek over dadendrang en dromen, waar ik op advies van Anja een blog over geschreven heb! Martine Mussies verwierf nationale bekendheid met Encore!Magazine, een jongerentijdschrift over klassieke muziek. Maar om nu op haar lauweren te gaan rusten, daar peinst ze niet over. Het liefst wil ze homo universalis worden, zoals Da Vinci en Michelangelo waren. Als schrijfster, muzikente én keramiste lijkt ze best aardig op weg. Toch legt ze graag de lat nog iets hoger. "Serieus bezig zijn met dansen en choreograferen blijft een stiekeme droom..."

Martine is nog in de 20, maar heeft het idee dat dit het moment is, dat het nú moet gebeuren. "Misschien kom ik morgen wel onder een vrachtwagen en is het einde verhaal. Daarom kan ik niets uitstellen", verklaart ze zelf haar drift. "Ik probeer zoveel mogelijk verschillende dingen te doen. Niet alleen Encore!Magazine laten groeien, maar ook keramiek en muziek maken, onderzoek doen en vertalingen maken. Soms is het lastig dat ik zoveel wil... dat maakt me ook ongrijpbaar voor mensen, ik pas niet in een hokje. Maar het leven is kort, ik wil eruit halen wat erin zit en zoveel mogelijk facetten van mezelf aanspreken." Welke facetten dat zijn? Lees even mee!

Muzikant
Voordat Nederland en Vlaanderen haar leerden kennen als initiatiefnemer van Encore!Magazine, timmerde Martine aardig aan de weg als muzikant. Op piano en cello stond ze bekend als "jong talent". Ze gaf concerten met bekende ensembles als het Storioni Trio, Conjunto Ibérico en het Valerius Ensemble. Op haar cv prijken onder meer een eerste prijs in de hoogste categorie op het Euregio Klavier Wettbewerb en een tweede prijs als cellosoliste tijdens het Europees Muziekfestival voor de Jeugd in Neerpelt. Ze werkte mee aan radio-, tv-, cd- en DVD-opnames en speelde op verschillende festivals. Ook op haar website staat regelmatig te lezen dat Martine leeft voor de muziek. Waarom toch? "Vrienden komen en gaan, maar muziek blijft altijd bij me. En muziek is altijd nieuw! Er is teveel muziek voor in mijn leven en mijn leven is nooit genoeg voor muziek. Muziek troost, inspireert en bevrijdt.. het is het beste voedsel voor de ziel. Het opent de ziel. Waar woorden tekort schieten spreekt de muziek. Muziek is de meest abstracte van alle kunsten en - zo zei Beethoven al - een hogere openbaring dan alle wijsheid en filosofie!"

Model
Op haar zestiende kwam Martine er bij toeval achter dat ze fotogeniek ze is. "Met een groep enthousiastelingen maakten we een muziektheaterproductie op een manege, met echte honden en paarden en speciaal voor gehandicapten. Toen vroeg kunstfotograaf Anton Groothuis me of hij een portretfoto mocht maken, voor op zijn expositie in de bibliotheek. En daarna is het balletje gaan rollen." Dat is nog zacht uitgedrukt. Als één van de eerste Nederlandse modellen met een maatje meer poseerde Martine voor tijdschriften als CosmoGirl, Yes, Fancy, Flair, Vriendin en Margriet. Daarnaast werkte ze samen met bekende Nederlandse kunstfotografen als Willem Overtoom, Luc ten Klooster en Jo Brunenberg aan werk voor exposities, boeken en het Leica tijdschrift Schwart-Weiss. Dit lijkt een modellencarrière waar veel meisjes van dromen? "Ja, het was interessant, hoewel het nooit zo mijn droom was. De laatste paar jaar werk ik vaak met aanstormend talent, zoals bijvoorbeeld Lizet Beek en Michaël de Kooter. Dan snijdt het mes aan twee kanten: zij hebben een mooie publicatie in Encore!Magazine en ik heb weer een primeur. 'k Vind het ook heel erg leuk om het internet af te struinen naar jonge fotografen, het geeft een kick om op een site te komen van iemand die ik echt goed vind. In de toekomst verheug ik me op shoots met Pattycular en Kleinejoyce - google ze!"

Schrijfster
Wie schrijft blijft, is een van Martine's motto's. En dat deed ze voor Yes en Libelle, voor DeKlank van Het Brabants Orkest, de Robeco Zomerconcerten en de Klassieke Muziek Agenda. Ze had enkele jaren een column in Mens en Melodie en werkte mee aan lesmateriaal voor Wolters-Noordhoff. Sinds 2004 is ze hoofdredactrice van Encore!Magazine, wereldwijd het enige klassieke-muziektijdschrift voor jongeren. Multimediaal en in een oplage van meer van 4700 exemplaren wordt E!M als lesmateriaal gebruikt op middelbare scholen in Nederland en Vlaanderen. E!M bestaat uit het tijdschrift zelf, een communitysite, een discussieforum, lesbrieven, weblogs, filmpjes en - natuurlijk - muziek. "Dat is als grapje begonnen. Zoals bijna alle meiden van mijn leeftijd las ik ontzettend veel tijdschriften, maar nergens las ik iets over klassieke muziek. Dus besloot ik - heel eigenwijs - om dan maar zelf iets te maken. Ik wist van toeten nog blazen, begon gewoon te schrijven, bouwde een website en gaf kopietjes aan vriendinnen. Via-via is het toen heel snel gegaan, E!M kreeg lovende besprekingen en won diverse prijzen. En ik besefte dat ik met dit tijdschrift echt een bijdrage kon leveren aan de muziek - dat ik daarmee deed wat ik moest doen."

Componist
Als componist/arrangeur maakte Martine drie muziekboeken en tientallen losse stukken voor De Haske en Cantique. Via haar websites kun je van allerlei muziekstukken de notatie en geluidsfiles downloaden. Mijn persoonlijke favorieten zijn Slavisch Scherzo en het Volka Boot Lied uit Russisch Dagboek(een site én boekje), de Hofdans van Barokdans.nl en het strijkkwartet in de stijl van Haydn dat op Martine's persoonlijke weblog stond. Ze speelde op viool en cello de filmmuziek in voor Marc Cuppens' film Life en voor enkele korte internetfilmpjes, onder meer van kunstenaar Yby Potchlach. Momenteel werkt ze aan de muziek voor de tv-film Kim en aan een performance in samenwerking met Kim Engelen en Philemon Mukarno. Waarom componeer je? "Omdat het moet. Het gaat gewoon vanzelf. Al zolang ik me kan herinneren verzin ik m'n eigen liedjes. Een liedje voor pop Fleur, een liedje voor de cavia, een liedje voor de poes... enzovoort. Dat ging allemaal vanzelf, meestal verzon ik eerst een tekst en daarna de melodie erbij. Volgens mij maken heel veel kinderen hun eigen liedjes - 't enige verschil is dan alleen dat ik er nooit mee opgehouden ben. Momenteel heb ik compositieles van Joost Kleppe. Hij laat ons allerlei technieken uitproberen en dat werkt heel goed voor mij. Nu ben ik voor zijn lessen bezig met een liedcyclus op teksten van Jacques Prévert en dat is heerlijk om te doen. Een studie compositie aan de HKU blijft een droom van me... wie weet kan ik daar in september mee beginnen? Alweer een volgend doel, haha."

Kunst
Iedere vrijdag brengt een boemeltje haar naar Gouda, naar een plechtstatige bakstenen school. Daar kneedt ze haar eigen wereld. Van klei. Met een pottenbakkersschijf, handvormtechnieken en scheikundige experimenten. Officieel heet het: deeltijdopleiding Keramische Technieken aan de SBB Gouda. Waarom heb je voor de klei gekozen? "Ik hield al langer van mooi keramiek om te gebruiken, maar de liefde begon pas echt met een draailes van een vriendin, tijdens de Open Dag van het atelier waar zij op cursus zit. Ik wilde niet stoppen met kleien, vergat alles om me heen en kreeg steeds nieuwe ideeën... na een jaar kleiles van Anita Rovers ben ik begonnen met de keramiekopleiding aan de SBB. Inmiddels heb ik mijn eerste mini-catalogus en een kast vol spullen gemaakt. Voorwerpen communiceren en die van mij hebben elkaar best wat te vertellen." Maar lang voordat ze de klei ontdekte was Martine al met kunst bezig. Via Encore!Magazine en via multimediapresentaties, bijvoorbeeld voor Het Concertgebouw en Het Brabants Orkest. Hoe ben je daarmee begonnen? "Zoals met alles: voor de lol. Toen ik een jaar of zestien was en fanatiek piano speelde, bouwde ik mijn eerste website: PianoPals - voor en door jonge pianoliefhebbers van over de hele wereld. Daarop zette ik allemaal interviews met beroemde pianisten, bladmuziek van klassieke en eigen composities, discussiefora ("clubs") en columns over mijn eigen ervaringen als 'jong talent'. Pianopals was in het Engels, oftewel mijn toenmalige versie daarvan, maar terugkijkend zou je kunnen zeggen dat dat het allereerste begin was van wat later Encore!Magazine zou worden: een platform waar jonge mensen met interesse in klassieke muziek elkaar kunnen ontmoeten.

Studente
De SBB is niet de enige opleiding die Martine doet of deed. Momenteel volgt ze een MA muziekwetenschap en een deeltijdopleiding Theologie. Eerder studeerde ze onder meer Slavistiek, met Russisch als hoofdtaal. Daarvoor toog ze naar Amsterdam en St. Petersburg. Verder verdiepte ze zich in Kinderpsychologie via het NTI, en volgde ze cursussen Zweeds in Stockholm, Tsjechisch in Praag en Keltisch in Utrecht. Korte tijd studeerde ze piano en cello aan het conservatorium van Tilburg, en aansluitend voltooide ze de eerste fase ATV aan de Schumann Akademie in Utrecht. Duizelt het je al? Je bent niet de enige. Ook journaliste Judith de Roy van het Eindhovens Dagblad maakte vorig jaar een lekkere blunder in een stukje over Martine én in de rectificatie van de dag erna. Maar daar wil Martine zelf liever niet over praten. "Dat was een misverstand en ik ga ervan uit dat het binnenkort opgelost wordt." Andere vraag, dan. Waarom heb je niet genoeg aan één studie? "Het is moeilijk om goed uit te leggen waarvoor ik het allemaal doe. Alles wat ik leer draagt bij aan wie ik ben. Hoe meer ik zie, beleef en ontdek, hoe makkelijker en ook beter mijn werk wordt. Bijvoorbeeld de studie Keltisch. Is het nodig om aan de universiteit een minor Keltisch te volgen om af en toe een stukje over Keltische muziek in Encore!Magazine te zetten met een leuk liedje erbij? Nee, vast niet. Maar doordat ik er meer vanaf weet en alles in een breder kader kan plaatsen, worden de teksten en muziek wel beter. Bovendien ontmoet ik op elke opleiding weer nieuwe mensen, dat is goed voor mezelf en voor mijn projecten."

Breed beroep
Naast al haar hierboven genoemde rollen maakte Martine aan de lopende band uitstapjes. Ze schreef de choreografie voor een ballet, stond op de planken met de Nationale Reisopera, richtte enkele succesvolle ensembles op en gaf muziek- en dramales op een basisschool. "Voor anderen lijken dat misschien erg verschillende dingen, maar voor mij zijn het gewoon andere manieren om mijn verhalen kwijt te kunnen. Kunst en muziek zijn mijn manieren om het leven te vieren en om het zin te geven. Ik werk continu en zonder schema. Mijn voeding is één grote mix van kunst, muziek, natuur, vriendschap en het ontdekken van nieuwe dingen." In de toekomst wil Martine ook meer gaan doen met dans, ze zit op dansles bij Dorothée Wortelboer, danste tijdens de Vrede van Utrecht voor ons kroonprinselijk paar, schrijft voor Dancer Magazine en werkt mee aan de choreografieën voor Dance Theater Workshop New York. Toch ziet ze dans zelf nog als hobby. "Serieus bezig zijn met dansen en choreograferen blijft een stiekeme droom... maar daarvoor moet ik eerst nog heel veel leren! Ik ben nog absoluut geen danser of choreograaf." Je hebt in elk geval geen eenduidig beroep, als kok of leraar of huisarts. "Nee, meestal stel ik mezelf voor als Martine van Encore!Magazine en dan ligt het aan de loop van het gesprek over welke kanten van mijn werk ik vertel." Is dat lastig? Moet je je vaak verdedigen? "Verdedigen niet, mijn familie en vrienden steunen me in alles. Dat is in het verleden wel anders geweest, ik heb zelfs een schoonfamilie gehad die elke verjaardag opnieuw begon over mijn "onzindingen". Tsja, dan weet je dat het tijd is om afscheid te nemen. Dat was inderdaad lastig. Soms vind ik het wel jammer dat het niet vanzelfsprekend is wat ik doe. Ik heb veel mensen gezien die een artistiek leven hadden tot ze trouwden. Dan ineens is knutselen en muziek spelen kinderachtig. Maar wat kan er mis zijn met het streven de wereld een beetje mooier, gevoeliger en poëtischer te maken?"

The Art of Living
Verschillende disciplines en stromingen met elkaar verbinden gaat Martine professioneel én privé goed af, getuige de kunstkabinetjes die ze van haar woningen maakt. Zo bewoonde ze ongeveer anderhalf jaar een blokhut in de Voorveldse polder. "Dat was echt heerlijk. De vrijheid, het uitzicht, de dieren in de buurt... lekker dagboekschrijven op de veranda als het zonnetje scheen en als het regende klonk het binnen net als een tent, dan vond ik het gezellig om, naast spinnende Timon in zijn mand, in een dikke trui cello te spelen, te studeren en aan mijn tijdschrift knutselen." Mensen vonden Martine's "Casa Colore" inspirerend en tijdschriften en televisie kwamen om reportages te maken. "Ik kreeg superveel leuke reacties op mijn blokhut, dat vond ik echt bijzonder. Hopelijk kan ook mijn nieuwe thuis, in een schoolgebouw, mensen inspireren." Naast haar woningen in Nederland toog ze ook naar Praag, Stockholm en Sint Petersburg om te werken en studeren.

Toekomstmuziek
Alsof het allemaal nog niet genoeg was, is Martine dit jaar begonnen met haar promotieonderzoek. Naar Meerminnen. Van Ovidius' Echo-Nymphen tot Dvořáks Rusalka, van Lorelei tot Galathea en van Homerus' Sirenen tot Mendelssohns Schöne Melusine. "Ik ben een echte boekenwurm. Ik houd van musicologisch werk én van schrijven én van vertalen. Die passies kan ik nu combineren - dankzij prof. Clement van de Roosevelt Academy. Mijn doel is om de ultieme encyclopedie van de meermin te schrijven. Maar dat zal nog wel even duren..." Als ze naar de wolken kijkt ziet Martine een winkeltje voor zich. Met koffie van versgemalen boontjes en een stukje zelfgebakken taart. De gasten doen inspiratie op door exposities en live-optredens. Ze snuffelen tussen de aangeboden waar: encyclopedie van de meermin, glossy Encore!Magazine, keramisch gebruiksgoed, Donemusblauwe bladmuziek, handgemaakte cadeautjes, poëzie, proza en stapels cd's. "Het allereerste beginnetje daarvan is al gemaakt, want binnenkort komt er een nieuwe portfoliowebsite on-line, in de vorm van een winkeltje." Daarnaast is ze gevraagd een videodagboek te gaan maken voor een bekende vrouwensite. Kortom: Martine Mussies zit niet stil. De wereld zal ongetwijfeld nog veel van haar horen!